آزمون شخصیت NEO فرم بلند 240 سئوالی :
یکی از معتبرترین آزمونها که در شناسایی ابعاد شخصیتی فرد موثر است ، آزمون نئو میباشد ، این آزمون با شاخص هایی از قبیل درون گرایی و برون گرایی به مدیران در جایگزینی پرسنل کمک شایان توجهی مینماید ، به عنوان مثال استفاده از افراد برون گرا در پست هایی که بیشتر نیاز به ارتباط با ارباب رجوع دارند و استفاده از افراد درون گرا برای پست های دفتری و کم تعاملی تر مناسب تر است .
این آزمون میتواند در شناسایی جنبه های شخصیتی افراد در روان شناسی صنعتی و سازمانی کاربرد موثری داشته باشد.

آزمون شخصیتی نئو ( فرم تجدید نظر شده) یکی از آزمون های جامعی است که پنج جنبه یا محدوده اصلی شخصیت و ویژگی های مرتبط با این جنبه ها را می سنجد. این پنج جنبه یا محدوده اصلی که در شاخص های آزمون مورد بررسی قرار می گیرند امکان بررسی جامعی از شخصیت افراد بالغ را فراهم می سازد .
آزمون NEO PI-R فرم تکمیل شده آزمون شخصیتی NEO می باشد . آزمون NEO در سال 1985 توسط کاستا و مک ری ارائه شد . در این آزمون اولیه ، سه مقیاس اصلی که به نحو وسیعی در مورد آنها تحقیق شده بود یعنی عصبیت یا (نروتیزم با علامت مخفف N) ، برونگرایی (با علامت مخفف E) و باز بودن (با علامت مخفف O) مورد نظر قرار گرفته بودند . در این آزمون فقط به طور مختصر و در مقیاس های کلی شاخص های توافق (با علامت مخفف A) و وجدانی بودن (با علامت مخفف C) مورد ارزیابی قرار می گرفتند . در سال 1980 چندین پیشنهاد موثر توسط استفاده کنندگان از آزمون برای بسط و توسعه آزمون ارائه گردید .
مولفین اولیه آزمون بر این اعتقاداند که ابزارهای اندازه گیری این گونه بایستی بر اساس تحقیقات جاری تحول یابند ، اما تاکید می کنند که در هر حال بایستی ابزار یک ابزار ثابت استاندارد برای ضبط و توسعه یک آرشیو طولانی مدت هم وجود داشته باشد . در مورد آزمون NEO PI-Rکه اکنون دارای شاخص های A ،C می باشد تاکنون به اندازه کافی مورد پژوهش و ارزیابی بالینی قرار گرفته و می تواند در طی سالهای آینده به عنوان یک ابزار مفید با اطمینان به کار گرفته شود.
آزمون NEO PI-R در برگیرنده یک الگوی فرضی است که از نتیجه تقطیر دهه های متمادی تحقیقات با روش تحلیل عوامل Factor analysis بروی ساختار شخصیت بدست آمده است . شاخص های این آزمون خود از گسترش و پالایش ترکیبی از منطق و روش های تحلیل عامل بدست آمده و این شاخص ها به مدت تقریبی 15 سال مورد پژوهش وسیع هم بروی نمونه های بالینی (مراجعین به کلینیک های اعصاب و روان) و هم نمونه هایی از افراد بالغ بهنجار قرار گرفته اند .
آزمون NEO PI-R وسیله ای برای ارزیابی ویژگی های شخصیتی بهنجار می باشد که توانسته است کاربردهای خوب و مناسبی را در موقعیت های کلینیکی یا بالینی و تحقیقی از خود نشان دهد . این راهنما اطلاعاتی را در زمینه نحوه اجراء و سیستم نمره گزاری ، تفسیر شاخص های آزمون و توصیه های برای مواد کاربردی آزمون ارائه می نماید .

 

مواد و کاربرد آزمون
الف) پاسخنامه :
پاسخنامه آزمون دارای قسمتی است که آزمودنی مشخصـات خود را در آنجا ثبـت می­کند . همچنین در قسمت پایین پاسخنامه 3 سوال مربوط به اعتبار آزمون قرار دارند که آزمودنی پس از خاتمه آزمون آنها را جواب می دهد . در برگه اول پرسشنامه نحوه قرار دادن پاسخ ها بروی پاسخنامه برای آزمودنی توضیح داده شده است . در واقع آزمودنی در واکنش به هر جمله از 240 عبارت آزمون یکی از گزینه های کاملاً قبول (ک ߝ ق) ، قبول (ق) ، خنثی (خ) ، رد (ر) یا کاملاً رد (ک ر) را انتخاب نموده و در مقابل شماره همان عبارت در پاسخنامه دور پاسخ مورد نظر را دایره می کشد . بدین ترتیب پاسخنامه تکمیل می گردد.
ج)کنترل اعتبار:
در پایین پاسخنامه سه سوال برای کنترل اعتبار آزمون قرار داده شده است . سوال الف:از آزمودنی پرسیده است آیا با صداقت و درستی به عبارت های پاسخ داده است در تحقیقات برروی آزمون دیده شده است که 99 درصد از پاسخ گویان به این سوال پاسخ کاملا موافق داده اند . آزمودنی هایی که در پاسخ های رد یا کاملا رد می دهند ممکن است شخصاً داوطلب آزمایش نبوده اند ویا بی توجه و به طور سرسری به سوال پاسخ گفته اند و یا اینکه دچار نوعی گیجی و یا حواس پرتی بوده اند و ردیف های پاسخنامه را گم می کرده اند در هر صورت و به هر دلیل پاسخ رد و کاملا رد به سوال «الف» موجب بی اعتباری آزمون می گردد در این موارد درمانگرها و سایر کاربرهای آزمون بایستی متوجه این عدم تمایل و بی رغبتی آزمودنی باشند و آنرا تفسیر نمایند . حتی در چنین مواردی برخی از درمانگرها باز هم تست را نمره گذاری نموده و نتایج مورد توجه قرار میدهند .
سوالات ب و ج: از آزمودنی می پرسد که آیا آزمودنی به تمام سوالات پاسخ گفته است ؟ و دیگر اینکه آیا پاسخ های خود را در محل صحیح علامت گذاری نموده است؟ در واقع اگر به این دو سوال پاسخ منفی داده باشد بهتر است که آزمونگر دلیل جا انداختن و بی جواب گذاشتن برخی از عبارات را جویا شود و تا جایی که امکان دارد به آزمودنی کمک نماید تا پاسخها تکمیل گردد. چنانچه آزمودنی پاسخ منفی به سوال«ج» داده باشد، این مسئله می­تواند نشانگر بی توجهی آزمودنی و در نتیجه بی اعتباری آزمون باشد . معمولا یک درمانگر کارآزموده مایل است که دلیل این مسئله را جستجو نموده و در نهایت نسبت به اعتبار یا عدم اعتبار آزمون تصمیم گیری نماید .
.
ارائه اطلاعات به آزمودنی:
آزمون NEO PI-R برای استفاده افراد کارآزموده در حیطه آزمون های روانشناختی طراحی شده است . به طور کلی در حیطه این علم ارائه نسخه ای از نمرات ، پروفایل و یا گزارش تفسیر آزمون به آزمودنی توصیه نمی شود و در جاهایی نیز بشدت منع گریده است . در موارد استثنا که درمانگر بر اساس شواهد درمانی که اطلاعاتی از تست می تواند از آزمودنی در جهت بهبود درمان کمک نماید ، این کار می تواند با احتیاط صورت گیرد . چنانچه این اطلاعات به صورت جملاتی که نشان دهنده وضعیت شخصیتی فرد به طور اجمالی باشد ، اغلب قریب به اتفاق آزمودنی ها می توانند از آن بهره مند شوند و رضایت خاطر آنان فراهم آورده شود . به همین منظور برای تست NEO PI-R یک برگه خلاصه نتایج در نظر گرفته شده که وضعیت فرد را در پنج شاخص اصلی نشان می دهد و این برگه می تواند توسط آزمونگر یا درمانگر به مراجعه کننده ارائه شود . چنین برگه ای در صفحه نشان داده شده است .
از این آزمون برای موارد کلینیکی، مشاوره ازدواج، خود شناسی، انتخاب ، استخدام کارکنان و آموزش و استعداد یابی مدیران سازمانها می توان استفاده کرد. با توجه به نتایج به دست آمده از این آزمون می توان با رگه های شخصیتی و نقاط ضعف و قوت افراد آشنا شد و برای مسایلی چون برنامه ریزی های شغلی،انتخاب همسر، استعداد یابی، افزایش خودآگاهی، استخدام و ... از داده های آن بهره گرفت.
فرزین اعتمادمقدم

^