از کجا بفهمیم دانش آموز ما اختلال یادگیری دارد؟

مقدمه

بسیارند کودکانی که ظاهری طبیعی دارند، رشد جسمی و قد و وزنشان حاکی از بهنجار بودن آنان است. هوششان کمابیش عادی است، به خوبی صحبت می‌کنند، مانند سایر کودکان بازی می‌کنند و مثل همسالان خود با سایرین ارتباط برقرار می‌کنند، در خانه نیز خود یاریهای لازم را دارند و کارهایی را که والدین به آنان واگذار می‌کنند به خوبی انجام می‌دهند و از رفتار و اخلاق عادی برخوردارند. لیکن وقتی به مدرسه می‌روند و می‌خواهند خواندن و نوشتن و حساب یاد بگیرند دچار مشکلات جدی می‌شوند.
کودکان با نارسایی‌های یادگیری تا حدودی فاقد کوشش زیاد، توجه کافی و داشتن انگیزۀ بالا می‌باشند و این نارسایی‌ها ریشه در مشکلات سیستم عصبی دارد و چگونگی دریافت، پردازش و ارتباط اطلاعات حسی لازم را برای یادگیری تحت تأثیر قرار می‌دهند. مهارت‌های حیاتی مختلفی به دلیل این نارسایی‌ها فرا گرفته نمی‌شوند که از جملۀ این مهارت‌ها می‌توان به انواع مهارت‌های زبانی، استدلال و توانایی‌های حرکتی اشاره نمود که پیامد این ناتوانی‌ها، کودکان سختی‌ها و ناکامی‌ها و اضطراب‌های شدیدی را در محیط خانه، مدرسه و جامعه متحمل می‌شوند.



تعریف اختلالات یادگیری

ناتواناییهای ویژه یادگیری به معنای اختلال در یک یا چند فرایند روانشناختی پایه است که به کاربرد زبان بیانی ونوشتاری مربوط می شود و می تواند به شکل عدم توانایی در شنیدن،فکر کردن ، صحبت کردن ، خواندن ، نوشتن ، حجمی کردن یا انجام محاسبه‌های ریاضی ظاهر شود.
این دانش آموزان به لحاظ هوش طبیعی هستند یا حتی هوش بالایی دارند، هیچ مشکل جسمی ندارند اما در یک یا چند درس دارای مشکلات جدی یادگیری می باشند.

 
 
 
 
 
 
 



انواع اختلالات یادگیری

نارسا نویسی( اختلال دیکته نویسی)Dysgraphia
نارسا خوانی Dyslexia
اختلال یادگیری ریاضی Dyscalculia
اختلالات یادگیری غیر کلامی Nonverbal Learning Disabilities
نشانه های تشخیصی نارسا نویسی
اغلب در صورت نوشتن بسیار بدشکل و بد خط و ناخوانا مینویسند .
نوشتار آن ها حاوی تعداد زیادی اشتباه کلمه بندی و دستوری است.
معمولا در جدا کردن جملات و کلمات از هم و رعایت فاصله و پاراگراف بندی مشکل دارند.
علی رغم یادآوری های مکرر اغلب فراموش می کنند که در پایان جمله نقطه بگذارند.
پاراگراف ها و خطوط آشفته و فاقد توالی و تداوم مناسب است.
کلمات نامناسب و اشتباه را در نوشته خود انتخاب می کنند.
سفت و محکم گرفتن مداد و حالت بدن
طفره رفتن از تکالیف نوشتاری و ترسیمی
به سرعت خسته شدن در نوشتن
بیان با صدا کلمات به هنگام نوشتن
حذف کلمات یا وجود کلمات نا تمام در جملات
نگاه کردن به دست هنگام نوشتن
وضعیت بدنی نامناسب نسبت به کاغذ
رونویسی و نوشتن کند



تشخیص نارسا خوانی Dyslexia

مشکل عمده کودکان نارسا خوان را در فهم معنای متن، ناتوانی در خواندن کلمه های مجزا و مشکلات ازرمز درآوردن این کلمه ها دانسته اند
در یادگیری تعیین زمان و به یادآوری توالی صحیح روزهای هفته وماه های سال دارای مشکلاتی هستند
نمی توانند یک متن را بدون غلط رونویسی کنند
در هنگام خواندن کند و اشتباه های درک متن دارند ولی در صورتی که فرد دیگری برایشان متن را بخواند راحت تر آن را درک می کنند.





تشخیص حساب نارسایی

اين كودكان در مواردي نظير مسائل زیر به طور قابل ملاحظه‌اي پايين‌تر از ميزان‌هاي مورد انتظار سن، عمل مي‌كنند:
انجام چهار عمل اصلي، مهارت‌هاي فضايي- ديداري (مثل روبرداشت يك تصوير،
محاسبه حجم يا سطح كل يا تشخيص تعداد مكعب‌هاي موجود در يك شكل،
درك علائم و مفاهيم رياضي،
هماهنگي اعداد با اشكالي كه نشان دهنده تعداد آنهاست،
ارائه راه‌حل مناسب در مسأله‌هاي كلامي و استفاده از اعداد مرتبط و ضروري با مسأله،
نوشتن درست اعداد اعشاري يا نمادها،
يادگيري جدول ضرب به طور روان،
گروه‌بندي اشياء و به خاطر سپردن ترتيب اعداد، زير هم نوشتن اعداد،
به خاطر سپردن اصطلاح‌ها و فهميدن رابطه بين آنها



تشخیص اختلالات یادگیری غیر کلامی
Nonverbal Learning Disabilities

این کودکان مهارت های کلامی خوبی دارند و در برخورد اول بخاطر صحبت کردن مانند بزرگسالان و ارتباط برقرار کردن ، به نظر کودکان با هوشی می رسند اما در مهارت های غیر کلامی دارای اختلال هستند.

 
 
 
 
 
 
 

سه نوع طبقه بندی در ارتباط با اختلال مشاهده میشود :

حرکتی ( فقدان هماهنگی ، مشکلات جدی تعادل و یا مشکلات مهارتهای دقیق نوشتاری – حرکتی)
سازماندهی بصری – تصویری ( فقدان تصور ، ضعف در یادآوری های بصری ، درک تصویری غلط و با مشکلات ارتباطات تصویری)
اجتماعی ( فقدان توانایی درک و روابط غیر کلامی ، مشکلات سازگاری با انتقالات و موقعیتهای تازه ، و یا کمبود های اساسی در قضاوت و اتباطات اجتماعی






 

 

 




دكتر زهرا ترابي ، روانشناس كودك ، مركز مشاوره و روانشناسی راه فردا

 
^