علت بد رفتاری کودکان


اگر:
- بی تجربگی باشد که باید انتظارهایمان را به روشنی توضیح دهیم.
- عدم بلوغ جسمانی باشد که باید انتظارهایمان را با توجه به شرایط جسمانی کودک تعدیل کنیم.
- عدم بلوغ ذهنی باشد که باید انتظارهایمان را با توجه به شرایط ذهنی کودک تعدیل کنیم.
- کنجکاوی باشد که باید فرصت کافی برای جستجو داده شود و همزمان اشیای خطرناک را از او دور نگه داریم.
- نیاز به تعلق باشد که باید به کودک مسئولیت به اندازۀ توانش داده شود.
- نیاز به شناخت باشد که باید به کودک فرصت شناخت به اندازه توانش داده شود.
- نیاز به قدرت یا کنترل باشد که به کودک باید به اندازۀ توانش مسئولیت، حق انتخاب و تصمیم گیری داد.
- تخلیه خشم باشد که باید به کودک اجازه داد احساساتش را بیان کند، همچنین مهار خشم را با او تمرین کرد.
- هراس باشد که می توان به صحبت های او گوش داد.
- لذت ماجراجویی و تفریح باشد که باید کودک را با مسئله آشنا کرد و در صورت تکرار جریمه در نظر گرفت.
- احساس عدم لیاقت باشد که باید به حرف های او گوش داد و از روش حل مسئله استفاده کرد، همچنین به کودک مسئولیت داد.
- استرس باشد که باید به حرف های او گوش داد و محرک تنش زا را از میان برداشت.

وقتی کودک بدرفتاری می کند چه باید کرد؟


قبل از هر اقدامی باید از علت بدرفتاری کودک آگاه شویم بعد اقدامی برای برخورد با این چرا صورت دهیم. سه سؤال از خود بپرسید: این رفتار جز کدام دسته از رفتارها است؟ برای رسیدن به چه هدفی چنین رفتاری می کند؟ من باید چه تکنیکی را به کار ببرم؟
پرت کردن حواس کودک: این امر در کودکان کم سال تر بسیار مؤثر است. علامت دادن (کلامی و غیرکلامی) اشرات کلامی را با فاعل من شروع کنیم. اشارات غیرکلامی مانند اشاره دست، گذاشتن انگشت به لب به نشانۀ سکوت و ... .
یادآور شدن: کودکان موجودات فراموشکاری هستند. اغلب اوقات فقط با یادآوری می توان رفتار کودک را تغییر داد.
گوشزد کردن: با استفاده از اخطار دادن مثلاً اگر یک بار دیگر این کار را بکنی ... .
نادیده گرفتن: با نادیده گرفتن مسائل جزئی و بی اهمیت انرژیمان را برای کارهای مهم تر حفظ کنیم.
تحسین کردن: تغییرات مثبت در کودکانتان را تشویق کنید هر چند آن تغییر جزئی باشد.

جبران خسارت: کودکی که شیرش را به زمین می ریزد او را وادار به تمیز کردن کنیم.
خویشتن داری و آرامش: کودک را به اتاق خودش بفرستیم تا آرامش پیدا کند البته این فرستادن به اتاق تنبیهی نباشد.
محدودیت: اگر کودک از امتیاز خود سوء استفاده کرده امتیازی را که به او داده شده محدود و یا کم کرد.
تامل و تعمق: از کودک بخواهیم فکر کند چه کاری می توانسته انجام دهد که این اتفاق نیفتد. به جای طرح شکایت خواستۀ خود را مطرح کنیم.
روش حل مسئله: این مهارت می تواند در برخورد با مسائل نظم آموزی بسیاری از مشکلات ما را حل کند. به کمک این روش اول باید مسئله را بیان کنیم و از خود بپرسیم اصولاً مسئله چیست. سپس تا حد امکان راه حل های مختلف را پیدا کنیم.
در این مرحله به خوب و بد بودن راه حل ها کاری نداریم گاهی حتی یک ایدۀ بد می تواند منجر به یک ایدۀ خوب شود. سپس راه حل ها را بررسی می کنیم و یکی از آنها را بر اساس اینکه کدام یک بهتر است انتخاب می کنیم و اجرای آن را در دستور کار خود قرار می دهیم.
اگر راه حل انتخابی به ما پاسخ درست داد که مشکل ما برطرف شده اگر نه بقیۀ ایده ها را بررسی می کنیم و آنها را اجرا می نماییم.

مجازات: هدف از مجازات این است که بچه ها دیگر رفتارشان را تکرار نکنند و همچنین پیامد رفتارشان را تحمل نمایند. البته تحمل پیامد، اقدامی آموزشی است و به کودک می آموزد چرا رفتارش خوب نبوده است.

 

  

 

 

فریبا همتی 

روانشناس کودک و نوجوان

^