کودکان از آغاز تولد، دارای نوعی کنجکاوی نسبت به مسائل محیط و از جمله نسبت به بدن خود هستند.آگاهی و کنجکاوی شدید آنها نسبت به کارکردهای بدن شان از نوپایی آغاز می شود و تا دوران بلوغ ادامه می یابد.
کودکان نیز مانند نوجوانان باید به منابع اطلاعاتی قابل اعتماد دسترسی داشته باشند، چه در درون خانواده و چه دیگر منابع موجود در جامعه.

آموزش های زودرس ، شتاب زده و ناشیانه مسائل جنسی به کودکان ، همان اندازه آسیب زا خواهد بود که اگر این آموزش ها با تاخیر، پنهان سازی و یا نادیده گرفتن همراه باشد.

اگر والدین به سوالات و کنجکاوی های جنسی کودکان واکنش مناسب، طبیعی و متناسب با ظرفیت و ادراک شناختی آنها “به دور از مخفی کاری”داشته باشند، خطر منحرف شدن ذهن کودک نسبت به مسائل جنسی کاهش می یابد. چراکه کنجکاوی کودکان در ابتدا صرفا جنبه شناختی دارد اما اگر با سرکوب و منوعیت خانواده روبه رو شود ممکن است این کنجکاوی معمولی و شناختی جنبه جنسی پیدا کند و نهایتا زمینه انحراف اخلاقی را به دنبال داشته باشد.

بیشتر کودکان تا سن پنج سالگی باید :

*نام صحیح اعضای بدن از جمله اعضای تناسلی را بدانند.

*درک کنند که نوزادان از کجا می آیند، یعنی از رحم مادر.

*مفهوم فضای خصوصی را هنگام تعویض لباس و رفتن به توالت بدانند. به ویژه ضروری است کودک پنج ساله، تفاوت خصوصی و سری را بداند.

*بتواند به راحتی با والدین یا با فرد بزرگسال قابل اعتماد درباره جنسیت صحبت کند.

*نسبت به هویت مذکر یا مونث خود عزت نفس داشته باشند.

بین سن شش تا نه سالگی بیشتر بچه ها باید:

*بتوانند تولد مثل حیوانات و گیاهان را به عنوان بخشی از چرخه حیات آنها درک کنند.

*در پاسخ به سوالاتی مانند “نوزادان از کجا می آیند؟”،”چطوری تو دل مادر میروند؟” ، ” چطور میآیند بیرون؟”چیزهایی شنیده باشند.

*از تفاوت بین دو جنس آگاه باشند.

*مفاهیم مربوط به خانواده مثل پدر و مادر شدن، طلاق و ازدواج مجدد را بفهمند.

*درکی پایه از HIV یا ایدز و عفونت های دیگری که از طریق جنسی منتقل می شوند، داشته باشند.

*نسبت به سلامت کلی و نیازهای ایمنی بدن خود مسئولیت روز افزون پیدا کنند و بهداشت شخصی خود را با مسواک زدن، دوش گرفتن ، رعایت تغذیه مناسب و غیره حفظ کنند.

*مفاهیم دوستی و عدالت را بفهمند و بتوانند احساسات خود را با والدین یا فرد بزرگسال قابل اعتماد در میان بگذارند

بین نه تا سیزده سالگی بیشتر بچه ها باید :

*جنسیت را بعنوان بخش طبیعی از زندگی درک کنند.

*با تغییرات طبیعی دخترها و پسرها در دوران بلوغ آشنا شوند(مثلا دخترها عادت ماهانه، و پسرها محتلم می شوند)

*بتوانند با دیگران دوست شوند و دوستی هایشان را حفظ کنند(معمولا با هم جنس هایشان)

*روند تولید مثل ، از جمله مفاهیم آمیزش جنسی،پدر و مادر شدن، سقط و جلوگیری را درک کنند.

*درباره انتقال HIV ، ایدز و بیماریهایی که از طریق جنسی منتقل می شوند، اطلاعات بیشتری به دست بیاورند.

*بدانند که سو استفاده جنسی چیست، چگونه میتوان آن را تشخیص داد و چگونه میتوان از خود محافظت نمود.

الناز صالحی پور – کارشناس ارشد روانشناسی بالینی

^