يكي از متداول ترين فشار هاي رواني كه به كودكان وارد مي شود اضطراب جدايي از خانه يا كساني است كه كودك به آنها دل بستگي دارد.


براي اين دسته كودكان تنها خوابيدن بدون پدر و مادر، به جايي رفتن و تنها رفتن به مدرسه دشوار است و مانند همه ي افراد مضطرب قبل ازمواجهه با عاملي كه موجب هراس آنها مي شوند دچار حالت استفراغ و حمله هاي وحشت زدگي( ترس خيلي زياد) شوند، اين وضعيت را اختلال اضطراب جدايي مي نامند .

كودك مبتلا به اضطراب جدايي طيف وسيعي از رفتار هاي اجتنابي را نشان مي دهد به عنوان مثال كودك مايل است در طي ساعات مدرسه از طريق تلفن به والدينش دسترسي داشته باشد، از انجام فعاليت هاي روزمره صبح ( آماده شدن براي رفتن به مدرسه) طفره برود، يا خانه را ديرتر ترك كند، از رفتن به گردش ها يا مكان هايي كه مستلزم چند ساعت جدايي از والدين است امتناع كند، از بازي و فعاليت هاي گروهي با همسالان خود پرهيز كند. كودكاني كه رفتار اجتنابي شديدي را نشان مي دهند ممكن است از رفتن به مدرسه يا خوابيدن در اتاق خودشان امتناع كنند و براي اجتناب يا فرار از موقعيت جدايي ، تظاهر به بيماري كرده و بهانه هاي خيالي بتراشند. در نتيجه ، ترك مدرسه مدرسه ، اردوگاه و تلاش آسيب ببينند. اين نشانه ها درطي روزهاي هفته بروز مي كنند اما در پايان هفته و تعطيلات مدرسه اتفاق نمي افتد.

امتناع از مدرسه ممكن است پيامد يك ترس از شرايط معقول باشد، براي مثال امكان دارد يك كودك از رفتن به مدرسه ، به خاطر اجتناب از قرباني شدن توسط قلدر مدرسه، امتناع كند.

• ميزان شيوع

اين مشكل اغلب در كودكان نابالغ تشخيص داده شده، هر چند ممكن است در هر سني بروز نمايد. معمولا كودكان خردسال( ٥ تا ٨ ساله) ترس از آسيب ديدن والدين يا كسي كه به آن دل بستگي دارند، كابوس هاي شبانه و يا امتناع از رفتن به مدرسه را نشان مي دهند. در كودكان ٩ تا ١٢ ساله، پريشاني شديد در زمان جدايي و در نوجوانان (١٣تا ١٦سال) اغلب شكايت هاي جسماني و امتناع از مدرسه مشاهده مي شود. به علاوه، كودكان خردسال نسبت به نوجوانان نشانه هاي بيشتري را بروز مي دهند.

• چند توصيه به معلمان مدرسه جهت كاهش اضطراب دانش آموزان :

١- برخورد محبت آميز و رفتار صميمانه معلمان با كودكان مضطرب به ويژه در نخستين روز هاي شروع سال تحصيلي
٢- پيش بيني و اختصاص فضاي مناسب وآرام در مدرسه به منظور حضور والدين در كنار فرزندان مضطربشان، به كاهش اضطراب آن ها كمك خواهد كرد.
٣- شناسايي شرايط و مو قعيت هاي اضطراب زامانند: رفتارهاي بعضي از همكلاسي ها، نشستن در رديف جلوي كلاس...و تلاش براي رفع آنها به طورقابل ملاحظه اي در كاهش اضطراب كودك و نوجوان موثر خواهد بود.
٤- در مواردي كه علايم اضطراب جدايي خيلي قديمي هستند، حساسيت زدايي منظم به صورت واقعي و زنده ، براي جدا كردن آرام آرغم كودك از والدين به كار برده مي شود.

 

 

 

 

 

 

 

گردآوري:گلريز محدث پور،روانشناس تربيتي،مركز روانشناسي و مشاوره راه فردا

^