نارساخوانی
 
 



واژه نارساخوانی مشتق از واژه ای یونانی و به معنای اشکال در خواندن کلمات می باشد. و این مسأله نه تنها به معنای مشکل در خواندن کلمات بلکه به صورت گسترده تر اشکال در هجی کردن، نوشتن و دیگر جنبه های زبانی نیز می باشد. فرد نارساخوان ممکن است در تبدیل سمبل های نوشتاری به گفتار(خواندن) و کلمات بیان شده به سمبل های نوشتاری( هجی کردن و نوشتن) مشکل داشته باشند. دیگر سمبل های زبانی مانند نت خوانی موسیقی و ریاضیات نیز ممکن است، دچار آسیب شده باشد. فرد نارساخوان علاوه بر مشکلات مربوط به خواندن ، نوشتن، هجی کردن ممکن است مشکلاتی را در رابطه با حافظه ی کوتاه مدت مانند به یاد سپاری یک شماره تلفن، واژه یابی و دیگر مهارت های زبان شفاهی تجربه کند. برخی از کودکان نارساخوان دارای مشکلات رفتاری نیز می باشند و این مسایل زمانی که آموزش موثری برای خواندن، نوشتن و هجی کردن این افراد فراهم گردد معمولا بهبود می یابند. البته در کنار این مسایل افراد نارساخوان، دارای نقاط قوتی نیز می باشند از جمله اینان افرادی بسیار خلاق و دارای تفکر یک سویه و مهارت های عالی حل مسأله می باشند(هیدج، 2003).

مشکل خواندن یا نارساخوانی، طبق تعریف ارائه شده از سوی کاپلان، چنین است:
"نارساخوانی با نقص توانایی برای شناخت واژه ها، خواندن کند و نادرست، و درک ضعیف، در غیاب هوش پایین یا نقص ذهنی قابل ملاحظه مشخص می شود. این اختلال در سنین دبستانی نسبتا شایع به نظر می رسد، زمینه خانوادگی دارد و غالبا با اختلال در نوشتن، ریاضی، یا یکی از اختلال های ارتباطی همراه است"(بهامبن، 1381).

خواندن يكي از مهارتهاي شناختي است كه درنتيجه تعامل دستگاه عصبي و تجربه فرهنگي ايجاد مي شود (كوهن و همكاران، 2001 ) . درك خواندن، روند پيچيده اي است كه نيازمند هماهنگي و تركيب مهارتهاي شناخت كلمات و درك معاني مي باشد (لندي 2010 ) و يكي از مهمترين مهارت ها براي كودكان در يادگيري دروس است. (كونرز و همكاران،2006). تسلط به خواندن، چه از راه گفتن و شنيدن و چه از طريق خواندن و نوشتن، با به كار بردن نشانه ها و علائم زبان صورت مي گيرد (كريمي، 1386 ) و يادگيري خواندن مستلزم دانستن چگونگي دريافت معنا از نشانه های نوشتاري است. (مدو و مي بري ، 2001).( به نقل از فاطمه نيك خو 1389).

"اختلال خواندن" اصطلاحی است که به دامنۀ وسیعی از نارساییهاي خواندن در گسترة زندگی اشاره دارد. 80 درصد اختلالات یادگیري به اختلال خواندن مربوط است. بررسی هاي آماري نشان می دهند که بیش از 80 درصد دانش آموزان نارساخوان پسر هستند و میزان بروز این اختلال در پسران 3 برابر دختران می باشد. پژوهشگران معتقدند که منشأ بیش از 25درصد از افت تحصیلی کودکان دبستانی نارساخوانی است. در این اختلال فرد به رغم آموزش متعارف، هوش کافی و وجود امکانات اجتماعی - اقتصادي درخواندن مشکل دارد. فرد با مشکلات خواندن ممکن است در تبدیل نمادهاي نوشتاري به گفتاري(خواندن) و گفتاري به نوشتاري (هجی کردن و نوشتن) مشکل داشته باشد. به گفته سیف نراقی و نادری (1372)، تحقیقاتی که بر روی این افراد انجام شده اشاره به این واقعیت دارد که احتمال وجود مشکلات روان شناختی و اجتماعی، از جمله اضطراب، عزت نفس پایین، ضعف در مهارت های فراشناختی و ضعف در قضاوت اجتماعی در این افراد بیشتر است. نارساخوانی ، یکی از مهمترین عوامل اتلاف در نظام های آموزش و پرورش اغلب کشورها به شمار می رود که چه به صورت عمر انسان ها و چه به صورت منابع مادی و مالی، هر سال رقم قابل توجهی را تشکیل می دهد.











دكتر زهرا ترابي ، روانشناس ، مركز روانشناسي و مشاوره راه فردا

^