يادگيري مهارت‌ها باعث افزايش ميزان تطابق آنها با محيط کار مي‌شوند که اين مهارتها شامل کنترل خشم، غلبه بر استرس، ارتباطات بين فردي و جرأت مندی هستند

بر اساس تعريف سازمان جهاني بهداشت، سلامت روان عبارت است از قابليت ارتباط موزون و هماهنگ با ديگران، تغيير و اصلاح محيط فردي و اجتماعي و حل تضادها و تمايلات شخصي به طور منطقي، عادلانه و مناسب. در نتيجه بهداشت روان باعث تأمين رشد و سلامت رواني فردي و اجتماعي، پيشگيري از ابتلا به اختلال رواني، درمان مناسب و بازتواني آن مي‌شود.

با توجه به اين که مردان در جامعه ما بخش مهمي از نيروي کار را تشکيل مي‌دهند و نيز اين مسأله که زمان زيادي از روز را در محيط کار مي‌گذرانند، استرس‌هاي شغلي نقش مهمي بر سلامت جسمي و رواني آنها دارد. همچنين بدليل نقش مركزي و اساسي كاركردن در زندگي بسياري از افراد، رضايتمندي از شغل، نقش مهمي در سلامتي كلي افراد دارد.

در مجموع مي‌توان فاکتورهاي استرس آور مهم در محيط کار را به پنج گروه عمده تقسيم کرد که عبارتند از:

- محيط فيزيکی کار:

ميزان سر و صدا، وضعيت دماي محيط، شرايط محل کار از نظر ميزان نور.

- ماهيت خود شغل:

شغل‌هايي که با خلاقيت همراهند يا آنهايي که با آموزش به ديگران همراهند با رضايت بيشتري همراه است. در شغل‌هايي که با مهارت کم همراهند و کارهاي يدي، رضايتمندي کمتر است.

- زمان کار:

ساعات کاري،‌ شب کار بودن، نوبت کاري، همه در ميزان استرس وارد بر فرد مؤثرند.

- نقش کارکنان:

ميزان دخالت افراد در کاري که انجام مي‌دهند و تصميماتي که گرفته مي‌شود اهميت دارد. روابط بين افراد، خشونت و نزاع مهم است.

- عوامل سازماني:

شامل ثابت بودن شغل، آموزش حين کار، هدفمندي.

وجود هريك از شرايط استرس آور در محيط كار كه در بالا به آنها اشاره شد مي‌تواند منجر به بروز مشكلات جسمي، رواني و رفتاري در فرد شود. حتي ممکن است به بستري شدن فرد در بيمارستان‌هاي روانپزشکي منجر شود.

- مشكلات جسمي:

به عنوان مثال فشار خون بالا، بيماري هاي مزمن جسمي، حوادث و ...

- مشكلات رواني:

نظيرافسردگي، اضطراب، اختلالات حافظه، پرخاشگري و يا اختلال در خواب و....

مشکلاتي رفتاري در هنگام انجام کار نظير ارائه کار ضعيف، کارگريزي، اعتياد به مواد يا داروها و ....

پيشنهاداتي براي کارفرمايان:

- فراهم کردن امکانات کافي جهت مشاوره و درمان مشكلات كاركنان

- ارتقاء مهارت‌هايي مثل کنترل خشم، غلبه بر استرس، ارتباطات بين فردي و جرأت مندي و... ، از طريق برقراري دوره هاي آموزشي

- تلاش براي اضطراب آور نبودن محيط كار

- ايجاد جو صميميت، همدلي، صداقت، همكاري و احترام متقابل در محيط كار

- فراهم کردن فرصت‌هاي برابر شغلي براي کارکنان

- پرهيز از تعيين زمان‌هاي نامتناسب با حجم كار

- دادن آزادي عمل به افراد در حدي که بتوانند تغييراتي در شرايط محيط كار ايجاد كنند

پيشنهادات و راهکارهايي براي کارکنان:

- در صورت بروز علائم اختلالات ذکر شده، براي مشاوره و درمان مراجعه نمايند.

- يادگيري مهارت‌ها باعث افزايش ميزان تطابق آنها با محيط کار مي‌شوند که اين مهارتها شامل کنترل خشم، غلبه بر استرس، ارتباطات بين فردي و جرأت مندي و ... هستند.


- بهتر است بدانيد اضطراب، افسردگي، خستگي، عجله و شوخي در هنگام كار از علل اصلي بروز حوادث ناشي از كار است.

 

 

 

 

 

 

بهارك حسيني ، روانشناس ، مركز روانشناسی و مشاوره راه فردا

^