افسردگي چيست؟

افسردگي يك اختلال رواني است كه باعث ايجاد احساس غم و ناراحتي مداوم و از دست دادن علاقه مي شود. در واقع اختلالي است كه بر خلق و احساسات و رفتار و سلامت جسمي تاثير مي گذارد. اكثر افراد بعضي مواقع احساس ناراحتي و غم مي نمايند،زيرا اين احساسات امري طبيعي است.اما زماني كه اين احساسات همچون غم و اندوه شديد،بي اميدي،بي ارزشي بيشتر از چند روز يا چند هفته طول بكشد شما دچار بيماري افسردگي شده ايد. تا پيش از اين عقيده بر آن بود كه افسردگي در سر شماست و شما به تنهايي مي توانيد آن را درمان كنيد. اما امروزه پزشكان و روانشناسان مي دانند كه افسردگي نوعي ضعف نيست. و شما به تنهايي قادر به درمان آن نيستيد.
بيماري افسردگي بر طرز فكر و احساس و رفتار شما تاثير مي گذارد. افسردگي مي تواند باعث بروز ابتلا به انواع بيماري هاي جسمي همچون درد قفسه سينه،سر درد ،دردهاي مبهم يا مشكلات گوارشي و همچنين حالتهاي رواني همچون سردرگمي شود.
افسردگي يكي از شايع ترين بيماريهاي عاطفي است ودر واقع مسئله شماره يك سلامت در دنياست. و به قدري توسعه پيدا كرده كه آن را سرماخوردگي اختلالات دماغي مي نامند.

شيوع

اين اختلال يك بيماري اختصاصي نيست بلكه در تمام سنين و همه نژادها و جنسيت ها بروز ميابد.ميزان افسردگي در مردان متاهل و افرادي كه روابط طولاني مدت دارند، كمتر است.
و ههمچنين در زنان دو برابر مردان است.
اگرچه اين ميزان در زنان دو برابر مردان است، اما در مردان خودكشي بر اثر افسردگي چهار برابر بيشتراتفاق مي افتد.

علائم افسردگي چيست؟

براي مشخص كردن اينكه فردي مبتلا به افسردگي است يا نه، بايد حداقل دو مورد از چهار مورد اول در آن شخص ديده شود. و در ادامه، به طور كلي بايد 5 مورد از اين علائم توسط فرد بروز داده شود.

اين علائم عبارتند از:
. خلق و خوي افسرده ، يعني در واقع داشتن احساس غم و اندوه و نا اميدي و گريه هاي مكرر( در تمام روز يا تقريبا هر روز)
.از دست دادن علاقه به چيزهايي كه قبلا از آنها لذت مي برديد.
.احساس گناه يا درماندگي و بي ارزشي و حس خود كم بيني (در تمام روز يا تقريبا هر روز)
.به مرگ فكر كردن يا خود كشي به طور مكرر خواه با نقشه يا بدون نقشه دقيق يا با اقدام به خودكشي.
. خواب بيش از حد يا كم خوابي
.ازدست دادن اشتها يا افزايش اشتها
.احساس خستگي مفرط در تمام روز( آشفتگي يا كندي رواني حركتي)
.اشكال در تمركز و تصميبم گيري.
.احساس بي قراري ، عصبانيت و دلخوري زود هنگام.
.داشتن دردهاي مبهم ودرمان نشدن آنها با درمانهاي معمول

البته بايد توجه داشت :
1-علائم شامل يك دوره مختلط نشوند.
2-علايم ناشي از تاثير فيزيولوژيك يك ماده نباشند.
3-كاركرد اجتماعي فرد در زمينه هاي شغلي و ارتباطي و ساير زمينه ها تحت تاثير اين علايم قرار بگيرد.
4-داغ ديدگي توضيح بهتري براي اين علايم نباشد.

انواع افسردگي

دوره افسردگي اساسي: يك دوره حداقل دو هفته اي با احساس بي علاقگي شديد در اغلب اوقات روز و تقريبا هر روز كه بايد حداقل چهار مورد از نشانه هاي افسردگي را دارا باشد.
اختلال افسردگي اساسي: علائم افسردگي در فرد كه به كاركرد روزانه اش ضربه بزند بدون فازهاي شيدايي( برعكس افسردگي) را اختلال افسردگي اساسي مي نامند.
افسرده خويي(ديستايميا): از اختلال افسردگي اساسي ملايم تر است اما هنوز جدي است.مثل غمگيني عادي نيست . طول مدت علائم حداقل دو سال و در كودكان حداقل يكسال . در طي اين دوسال هرگز يك دوره مانيك و هيپومانيك و دوره افسردگي عمده نيز وجود نداشته است.
افسردگي فصلي: شروع در زمستان و بهبود در تابستان و بهار
افسردگي پس از زايمان: كه اين اختلا ل اغلب در زناني كه پيش از اين از اختلالات رواني رنج مي برند ديده مي شود.
اختلال دو قطبي : اين اختلال قبلا به نام افسردگي – شيدايي ناميده مي شد. اختلال دو قطبي به معناي تجربه كردن خلق بسيار بالا(شيدايي) و بسيار غمگين( افسردگي) در زمانهاي متناوب است.
اختلال نامنظمي خلقي اختلال گرايانه: اختلال جديدي كه ويژگي اصلي آن تحريك پذيري دائم و شديد است . انفجارهاي خشم معمولا در واكنش به ناكامي است. بايد حداقل سه بار در هفته و به مدت حداقل يكسال و حداقل در دو محيط از سه محيط مدرسه، خانواده و همسالان روي بدهد. و شروع معيارها تا قبل از ده سالگي مي باشد.
سندرم خستگي مزمن:افسردگي،نوسانات خلقي و سمپتومهاي فيزيكي مثل خستگي، درد، حساسيت به نور و صدا. نام ديگر اين اختلال، اختلال آنفولانزاي جوانان پر در آمد مي باشد زيرا بيشتر در جوانان شاغل با درآمد بالا در شهرها مخصوصا زنان، بوجود مي آيد.

عوامل بوجود آورنده افسردگي:

هر يك از بخشهاي زندگي مي تواند در افسردگي نقش بازي كند و افسردگي نيز به نوبه خود بر آنها موثر است. در زير عمده ترين عوامل تاثير گذار به اختصار توضيح داده مي شوند:
1-عوامل ارثي: ژنها نقش مهمي در بروز افسردگي دارند. ژنهاي بسياري در اين جريان دخيل هستند گرچه هنوز به طور روشن نمي دانيم آنها چگونه عمل مي كنند اما مشخص است افسردگي بيشتر در افرادي رخ مي دهد كه در خانوادهايشان اختلالاتي نظيراين شايع بوده است.
2- موقعيتها: معمولا افسردگي در موقعيتهاي دشوار زندگي بروز مي دهد.استرس و وقايع استرس زا مثل ازدست دادن عزيزان، از دست دادن شغل و غيره.
3- بيماريها: ابتلا به يك بيماري خاص مانند سرطان، سكته قلبي، ديابت، كم كاري تيروئيد.
4- شخصيت :صفات شخصيتي خاص مانند اعتماد به نفس پايين ،وابستگي شديد، بدبيني و حساسيت مي تواند شما را در برابر افسردگي مستعد كند.
مقوله شخصيت يكي از اساسي ترين مقوله ها در ابتلا به اين اختلال مي باشد .و به شكلهاي مختلف مانند رفتارهاي منفي كلامي و عملي بروز مي كند كه در زير به آنها اشاره مي كنيم.
. افكار: هر كدام از ما در برابر رويدادهاي محيطي يك جور تاثير مي پذيريم.و اين تاثير پذيري به آن بستگي دارد كه ما در برابر آن رويدادها چگونه فكر كنيم. فكر كردن به شيوه منفي و غير منصفانه در مورد موقعيت موجودتان، خودتان و آينده تان(سه گانه منفي)

. تحريف هاي ده گانه زير

1- تفكر همه يا هيچ: اگر نتيجه كارتان عالي نباشد خود را نا كام و شكست خورده تلقي مي كنيد.
2- تعميم مبالغه آميز:جزئي ترين حادثه منفي را به حساب شكست هميشگي مي گذاريد.
3- فيلتر ذهني: حوادث جزيي را به قدري بزرگ مي كنيد كه حقيقت در سايه اش محو مي شود.
4- بي توجهي به امر مثبت:تجربه هاي مثبت را به هر دليلي بي اعتبار مي دانيد و در نتيجه باورهاي منفي را در وجود خود مي كاويد.
5- نتيجه گيري شتابزده: بدون دليل تفسيرهاي منفي مي كنيد. حال يا به شكل ذهن خواني(بدون دليل فكر مي كنيد كه ديگران نسبت به شما احساسات منفي دارند و زحمت تحقيق بيشتر را به خود نمي دهيد.) يا به شكل اشتباه پيشگو(پيش بيني بد بينانه مي كنيد و معتقديد كه عين واقعيت را مي گوييد)
6- درشت بيني يا ريز بيني:در مورد موضوعات مانند شكستي كه خورده ايد و يا موفقيت ديگران مبالغه مي كنيد.
7- استدلال احساسي:فرض را بر اين مي گذاريد كه احساسات منفي لزوما ماهيت حقيقي رويدادهارا نشان مي دهند.
8- عبارات بايد يا بهتر است:به استفاده بايد هاو بهتر است ها احساس گناه مي كنيد. چون ديگران را مشمول كرديد ناراحت و عصباني مي شويد.
9- مارك زدن:مارك زدن شديد ترين نوع تعميم مبالغه آميز است . به جاي توضيح اشتباه به خود مارك اشتباه مي زنيد مثلا من بازنده هستم..
10- شخصي سازي :خود را مسبب حوادثي مي بينيد كه در اصل مقصر نبوده ايد.

5- هيجانها:
افسردگي اغلب با احساس غمگيني و نا اميدي شروع مي شود.بضي از افراد افسرده يك احساس هميشگي كرختي هيجاني را تجربه مي كنند. و به عبارتي آنها در مورد هيچ چيز احساسي ندارند.گويا درد روانشناختي آنقدر شديد شده است كه ذهن به راحتي پاسخ هيجاني را خاموش مي كند.چون افكار افراد افسرده منفي است هيجانات آنها نيز منفي و غير واقع بينانه است.
6-فيزيولوژي:

افسردگي با نشانگان بدني گوناگون در ارتباط مي باشد.يكي از آنها مختل شدن خواب است. يك نظريه در مورد افسردگي علت آن را در اعمال مغز و در واقع عدم تعادل شيميايي مي داند.تغييرات فيزيولوژيك در افسردگي ممكن است در اثر مقابله با مشكلات شديد تر شوتد.

درمان فسردگي

در درمان افسردگي روشهاي مختلفي مانند شناختي،رفتاري و دارويي وجود دار كه بيشتر از تركيب دارو درماني و خانواده درماني ورفتار درماني استفاده مي شود.
داروهاي ضد افسردگي:داروهاي بسياري را مي توان براي درمان افسردگي به كار برد كه بيشتر بستگي به نوع و شدت افسردگي دارند.ممكن است يك هفته بعد از شروع استفاده از داروها احساس بهبود شود. اما احتمالا تاثير كامل دارو از 8 تا 12 هفته بعد از شروع مصرف آن مي باشد.
رواندرما ني معمولا با يك متخصص راجب مشكلات خانوادگي و رفتاري خود صحبت كنيد و بر مشكلتان و راه حلهاي آن متمركز شويد. اين روش بين 8 تا 20 جلسه طول مي كشد.

درمانهاي عمومي

1- با خود مهربان باشيد: متوجه باشيد كه افسردگي كمي شما را به تحليل برده پس از خود انتظار انجام كارهاي سخت گذشته را نداشته باشيد.
2- از ميزان استرس و فشار رواني در ززندگي خود بكاهيد:سعي كنيد مكوقعيتها و رفتارهايي كه بيشترين استرس را دارا هستند شناسايي كرده و براي اجتناب يا تغيير اين رفتارها به دنبال راه حلهايي باشيد.
3- به طور منظم ورزش كنيد:30 دقيقه ورزش در طول روز براي حداقل 3روز در هفتهمي تواند در عرض چند هفته حال شما را بسيار بهبود بخشد. تمرين بدني تنشهاي ماهيچه اي را از بين مي برد.و همچنين ورزش باعث ازاد شدن ناقلهاي شيميايي مانند اندرو فين ها مي شود.
4-منظم باشيد:هر روز سر ساعت بيدار شويد ، سر ساعت غذا بخوريد،و شب زود به رختخواب برويد.پيروي از يك ساعت زيستي منظم مي تواند ساعت زيستي شما را كه بر اثر افسردگي مختل شده را دوباره منظم كند.
5-اطلاعات جمع آوري كنيد:هر چه بيشتر راجب افسردگي بدانيد كمتر برايتانم مرموز و ترسناك مي شود.
6- از مصرف مواد تخدير كنندهخ خودداري كنيد: مصرف مواد مخدر مانند سيگار و الكل مدت زمان درمانتان را نيز بيشتر مي كنند.
7- از افكار خود آگاه باشيد: آگاه شدن از افكار خود مي تواند از ميزان تحريف فكر كه اثر افسردگي است بكاهد.
8- با ديگران ارتباط برقرار كنيد: اگر افسرده ايد مطمئنا به عمد تماس با ديگران را قطع مي كنيد.و گار براي مدت طولاني تنها باشيد افسردگي شما تداوم مي يابد اما در كنار ديگران بودن فكر شما را از افسشردگي منحرف مي كند.
9-به خود فرصت بدهيد: افسردگي بيماري سختي است كه يك شبه درمان نمي شود. به خود اطمينان دهيد كه بهبود در راه است.

توصيه به اطرافيان:

.بيمار را براي درخواست كمك تشويق كنيد.
.فراهم آوردن حمايت عاطفي( ابراز محبت، درك،صبوري،تشويق و قوت قلب دادن.
.مراقبت از خود و خانواده براي يك فرد افسرده دشوار است احتمال دارد عضو بيمار در خانواده حرفهاي ازار دهنده بزند و از شما انتظار بيش از حد داشته باشد. لذا عصباني نشويد و تحمل كنيد.
. تشويق به بستري شدن بيمار در صورت نياز به بستري شدن

عوارض افسردگي

افسردگي معمولا اثر قابل توجهي بر رفتار مي گذارد كه اغلب آنها به شرح زير مي باشد:
. كناره گيري از دوستان و خالنواده
. كاهش مراقبت از خود.
. كم كردن فعاليتهاي لذت بخش
. اعتياد به الكل و مواد
. اضطراب
. مشكلات درسي يا كاري
.خودكشي كه اين مورد اخير از خطرناك ترين عوارض افسردگي است و در مردان چهار برابر بيشتر از زنان مي باشد.
چه كساني در خطر ابتلائ به افسردگي هستند؟
.زنان
. كساني كه در خانوادهايشان سابقه افسردگي دارند.
.تجربيات آسيب زننده كودكي
.معتادان به الكل و مواد مخدر
. افرادي كه از دارو هاي خاص مثل قرص خواب و فشار خون و. ساير داروهاي خاص استفاده مي كنند.

چند ملاحظه مهم در مورد افسردگي:

1- افكار منفي را يادداشت كنيد و آنهارا روي كاغذ مهارشان كنيد.
2- شما اغلب خودتان به سختي مي توانيد افسردگيتان را تشخيص دهيد بهتر است در اين زمينه از افرادي همچون پزشك عمومي، روانشناس، روانپزشك و متخصصان اعصاب و روان كمك بگيريد.
3- اگر شما افسرده9 ايد بدانيد تنها كسي نيستيد كه به آن مبتلا شده ايد . تقريبا در حال حاضر بيش از چهار درصد افراد بزرگسال دچار افسردگي مي باشند.
4- به جاي سرزنش خويش با تفكر منطقي با مسائل برخورد كنيد. بدين شكل به تدريج اعتماد به نفستان بالا مي رود و احساس بي ارزشي را فراموش مي كنيد.
5- افسردگي نشانه ضعف نيست، بسياري از افراد كامل و با هوش دچار افسردگي هستند.

براي اطلاع بيشتر  از درمان ها و كسب  راه حل هاي بيشتر به روانشناس مربوطه مراجعه فرماييد.
به اميد روزي كه تمام اختلالات رواني درمان شوند.

 

^