انواع اختلالات شخصیت چیست؟

اختلالات شخصیت به 3 گروه (کلاسر) تقسیم می شوند که هر کدام از آنها چند زیر شاخه دارند.

1) کلاس A(اختلال شخصیتی گروه الف)
• اختلال شخصیت پارانوئید (paranoid personality disorder)
• اختلال شخصیت اسکیزوئید (schizoid personality disorder)
• اختلال شخصیت اسکیزوتایپی (schizotypal personality disorder)

2) کلاسر B (اختلال شخصیتی گروه ب)
• اختلال شخصیت ضد اجتماعی (antisocial personality disorder)
• اختلال شخصیت نمایشی (histrionic personality disorder)
• اختلال شخصیت مرزی (borderline personality disorder)
• اختلال شخصیت خودشیفته (narcissistic personality disorder)

3) کلاسر C (اختلال شخصیتی گروه ج)
• اختلال شخصیت دوری جو یا دوری گزین (avoidant personality disorder)
• اختلال شخصیت وابسته (dependent personality disorder)
• اختلال شخصیت وسواسی جبری (obsessive-compulsive personality disorder)
در این مطلب در مورد اختلالات شخصیتی گروه دوم اطلاعات بیشتری به دست می آوریم.

کلاسرB

✏اختلال شخصیت ضداجتماعی

ملاک های تشخیصی

الگوی فراگیر نادیده گرفتن و نقض کردن حقوق دیگران، که از 15سالگی روی میدهد، به طوری که توسط سه یا تعداد بیشتری از موارد زیر نمایان میشود.

1. ناتوانی در پیروی کردن ازهنجارهای اجتماعی در رابطه با رفتارهای قانونمند، که با انجام دادن مکرر اعمالی نمایان میشودکه موجباتی برای دستگیری هستند.
2. فریبکاری،به صورتی که با دروغگویی استفاده از نام مستعار،یا کلاهبرداری از دیگران برای نفع یا لذت شخصی نمایان میشود.
3. تکانشگری یا ناتوانی در، از پیش برنامه ریزی کردن.
4. تحریک پذیری و پرخاشگری،به صورتی که با کتک کاری ها یاحملات مکرر نمایان میشود.
5. بی توجهی بی پروا درمورد ایمنی خود یا دیگران.
6. غیرمسئول بودن مداوم، به صورتی که با ناتوانی مکرر درنگهداشتن رفتار شغلی ثابت یا بازپرداخت تعهدات مالی نمایان میشود.
7. عدم پشیمانی، به صورتی که با بی تفاوت بودن نسبت به آزار دادن،بد رفتاری کردن، یا دزدی ازدیگران، یا توجیه کردن آنها نمایان میشود.

نکته 1) زمانی که بخواهیم این تشخیص را بدهیم فرد حداقل 18ساله است.و فرد ویژگی هایی از اختلال سلوک را قبل از 15سالگی دارد.

نکته 2) نامهای دیگر این اختلال سوسیوپاتی و سایکوپاتی میباشد.

نکته 3) ویژگی اصلی این اختلال فریبکاری وبی رحمی است. این افراد از هنجار و قانون پیروی نمی کنند. اموال عمومی را تخریب میکنند. شغل های غیرقانونی را انتخاب میکنند و درکل به حقوق دیگران و احساساتشان توجهی ندارند. از اسمهای مستعار استفاده میکنند. ناگهان شغل و محل زندگیشان را تغییر میدهند. مواد مخدر مصرف میکنن.
از کارهایی ک انجام میدهند احساس پشیمانی ندارند و کارهایشان را دست کم میگیرند.

✏اختلال شخصیت خودشیفته

ملاک های تشخیصی

الگوی فراگیر بزرگ منشی (در عالم خیال یارفتار)،نیاز به تحسین، و فقدان همدلی، که در اوایل بزرگسالی شروع میشود و در زمینه های مختلف وجود دارد، به صورتی که با پنج یا تعداد بیشتری از موارد زیرنمایان میشود:

1. احساس اهمیت شخصیت بزرگ منشانه ای دارد (مثل موفقیت ها و استعدادهای اغراق آمیز، انتظار دارد بدون موفقیت های مناسب، به عنوان فرد برتر شناخته شود)
2. دلمشغول خیالپردازی های موفقیت، قدرت، ذکاوت، زیبایی، یا عشق ایده آل نامحدود است .
3. معتقد است که او استثنایی و بی نظیر است و فقط توسط افراد یا نهادهای استثنایی یا عالی مقام میتواند درک شود، یا باید با آنها معاشرت کند .
4. به تحسین بیش ازحد نیاز دارد .
5. احساس سزاواری دارد (یعنی انتظارات نامعقول در مورد برخورد بسیار مطلوب یا اطاعت خودکار از توقعات او) .
6. از لحاظ میان فردی بهره کش است (یعنی برای رسیدن به هدف های خودش ازدیگران سوء استفاده میکند) .
7. فاقد همدلی است، مایل نیست احساسات و نیازهای دیگران را تایید کند یا خود را با آنها برابر بداند .
8. اغلب به دیگران حسادت میکند یا معتقد است دیگران به او حسد می ورزند .
9. رفتارها یا نگرش های متکبر و پرنخوت نشان میدهد .


نکته 1: این افراد احساس خودبزرگ بینی میکنند و تصور میکنند شخص منحصر به فردی هستند .
این افراد نیاز افراطی به تحسین دارند. کمک های دیگران را کوچک میشمارند و موفقیت هایشان را بزرگ جلوه میدهند.

نکته 2 : خودشیفته ها معتقدند که برتر، استثنایی و بی نظیرند. احساس میکنند که افراد استثنایی یا دارای مقام عالی میتوانند درکشان کنند و فقط باید با آنها معاشرت کنند.

نکته 3 : انتظار دارند زمانی ک وارد جایی میشوند باهیاهوی زیاد از آنها استقبال شود.

✏اختلال شخصیت مرزی

ملاک های تشخیصی

الگوی فراگیر بی ثباتی روابط میان فردی، خود انگاره، و عواطف و تکانشگری محسوس که در اوایل بزرگسالی شروع میشود و در زمینه های مختلف وجود دارد به طوری که با پنج یا تعداد بیشتری از موارد زیر نمایان میشود:

1. تلاش های شتاب زده برای اجتناب از رهاشدن واقعی یا خیالی .
2. الگوی روابط میان فردی بی ثبات و شدید که با نوسان کردن بین دو حد افراط آرمانی کردن و کوچک شمردن مشخص میشود .
3. اختلال هویت،خودانگاره یا خودپنداره که به طور محسوس و دایمی بی ثبات است .
4. تکانشگری در حداقل دو زمینه که به صورت بالقوه به خود صدمه میزند (مثل خرج کردن، آمیزشجنسی، سومصرف مواد، رانندگی بی پروا، پرخوری و...)
5. رفتار، ژست ها، یا تهدیدهای خودکشی گرا یا رفتار جرح خویشتن مکرر .
6. بی ثباتی عاطفی ناشی از واکنش پذیری محسوس خلق (مثل ملال دوره ای شدید، تحریک پذیری، یا اضطراب که معمولاً چند ساعت و به ندرت بیش از چند روز ادامه میابند.
7. احساس پوچی مزمن .
8. خشم نامناسب وشدید یا مشکل کنترل کردن خشم (مثل نشان دادن مکرر عصبانیت، خشم مداوم، کتک کاری های مکرر).
9. اندیشه پردازی پارانوئید موقتی، مرتبط با استرس یا نشانه های تجزیه ای شدید .

نکته 1 : مرزی ها به شدت مواد مصرف میکنند. اعتیاد به مشروب و سیگار در این دسته از افراد زیاد دیده می شود. گاهی اوقات پرخوری شدید دارند.

نکته 2 : نوسان خلقی بسیار زیاد در این گروه وجود دارد. مرزی ها در رابطه نمی مانند و رابطه ها معمولاً از طرف همین افراد تمام می شوند.

نکته 3 : اختلال مرزی در خانم ها دو برابر آقایان است.

نکته 4 : رفتارهای خودجرحی دارند مثلاً کسانی که دستانشان را با تیغ خط می اندازند روی سینه، صورت، پاها و.... این رفتار خودجرحی با سوزاندن بدن به وسیله ی سیگار هم امکان پذیر است. ژست های خودکشی فریبکارانه در مرزی ها به شدت دیده می شود.

نکته 5 : مرزی ها بدبین و بسیار شکاک هستند اما شکاکی آنها به اندازه پارانوئیدها نیست.
مرزی ها مسخ شخصیت و مسخ واقعیت دارند.


✏اختلال شخصیت نمایشی

ملاک های تشخیصی

الگوی فراگیرتهییج پذیری و توجه خواهی مفرط، که در اوایل بزرگسالی شروع میشود و در زمینه های مختلف وجود دارد، به صورتی که با پنج یا تعداد بیشتری از موارد زیر نمایان میشود:

1. در موقعیت هایی که کانون توجه نیست، ناراحت است .
2. تعامل با دیگران اغلب با رفتار نامناسب اغواگری یا تحریک آمیزجنسی مشخص میشود .
3. هیجانات را به صورتی که فوراً تغییر میکنند و سطحی هستند، ابراز میکنند .
4. همواره برای جلب توجه به خود از ظاهر جسمانی استفاده میکند .
5. سبک گفتاری دارد که بیش از حد به برداشت کلی منجر میشود و فاقد جزئیات است .
6. هیجان را به صورت نمایشی، ساختگی و اغراق آمیز ابراز میکند .
7. تلقین پذیر است، یعنی به راحتی تحت تاثیر دیگران یاشرایط قرار میگیرد .
8. روابط صمیمی تر از آنچه واقعاً هستند تصور میکند .

نکته 1) اختلال نمایشی بیشتر در زنان وجود دارد.

نکته 2) گاهی ممکن است فرد ظاهرش نمایشی نباشد اما در کلام نمایش میدهند. باسر و گردن و چشم و ابرو زیاد بازی میکنن.کسانی که لباس های باز میپوشند یا در مهمانی ها سوئیچ ماشینشان را در دستشان میگیرند و تکان میدهند تا همه ببینند میتوانند جزء این گروه باشند.

نکته 3) مبالغه در افکار و احساساتشان دارند مثلاً چیزهای کوچک را بزرگ میکنند. تعریف از جذابیت و شجاعتشان برایشان خوشایند است.

نکته 4) پسرانی که تاتو میکنند، زیر ابرو برمیدارند یا ظاهرشان نمایشی است جزء این دسته میباشند.

 

 

 

 

منبع: کتاب DSM5 

گردآورنده : نگار صادقی

^