انواع اختلالات شخصیت چیست؟

اختلالات شخصیت به 3 گروه (کلاسر) تقسیم می شوند که هر کدام از آنها چند زیر شاخه دارند.


1) کلاسر A(اختلال شخصیتی گروه الف)
• اختلال شخصیت پارانوئید (paranoid personality disorder)
• اختلال شخصیت اسکیزوئید (schizoid personality disorder)
• اختلال شخصیت اسکیزوتایپی (schizotypal personality disorder)


2) کلاسر B (اختلال شخصیتی گروه ب)
• اختلال شخصیت ضد اجتماعی (antisocial personality disorder)
• اختلال شخصیت نمایشی (histrionic personality disorder)
• اختلال شخصیت مرزی (borderline personality disorder)
• اختلال شخصیت خودشیفته (narcissistic personality disorder)


3) کلاسر C (اختلال شخصیتی گروه ج)
• اختلال شخصیت دوری جو یا دوری گزین (avoidant personality disorder)
• اختلال شخصیت وابسته (dependent personality disorder)
• اختلال شخصیت وسواسی جبری (obsessive-compulsive personality disorder)

در این مطلب در مورد اختلالات شخصیتی گروه سوم اطلاعات بیشتری به دست می آوریم.


کلاسر C

✏️اختلال شخصیت دوری جو

ملاک های تشخیصی

الگوی فراگیر بازداری اجتماعی، احساسات بی کفایتی، وحساسیت مفرط به ارزیابی منفی که دراوایل بزرگسالی شروع میشود و در زمینه های مختلف وجود دارد، به صورتی که با چهار یا تعداد بیشتری از موارد زیر نمایان میشود:

I. ازفعالیت های شغلی که ارتباط میان فردی قابل ملاحظه ای دربر دارند به علت ترس از انتقاد، عدم تایید، یا طرد اجتناب میکند .
II. تا وقتی مطمئن نباشد که دیگران دوستش دارند مایل نیست با آنها معاشرت کند .
III. چون میترسد شرمنده یا تمسخرشود، در روابط صمیمانه خویشتنداری نشان میدهد .
IV. دلمشغول انتفاد شدن یا طرد شدن در موقعیت های اجتماعی است .
V. درموقعیت های میان فردی تازه به علت احساسات بی کفایتی، بازداری شده است .
VI. خود را از نظر دیگران از لحاظ اجتماعی بی عرضه، ناخوشایند یاحقیر تصورمیکند .
VII. معمولا مایل نیست دست به مخاطرات شخصی بزند یا درگیرهر فعالیت تازه ای شود، زیرا ممکن است موجب شرمندگی شود .

نکات:

ویژگی اصلی اختلال شخصیت اجتنابی؛ الگوی فراگیر بازداری اجتماعی است.
این افراد بخاطر ترس از انتقاد دیگران وعدم تایید و یا طرد شدن، ازفعالیتهای شغلی که ارتباط میان فردی زیادی دارند اجتناب میکنند.
اگر پیشنهاد ترفیع شغلی به آنها داده شود، نمی پذیرند، زیرا مسئولیت جدید ممکن است باعث انتقادی از طرف همکاران شود.
ازنظر فرد با اختلال شخصیت اجنتابی، دیگران عیب جو و طردکننده هستند.
به فعالیتهای گروهی ملحق نمیشوند مگر با پیشنهادهای مکرر.
صمیمیت برای این افراد مشکل است.
اجتنابی ها خجالتی، نادیدنی، بازداری شده و ساکت هستند.
به این دلیل که فکر میکنند اگر چیزی بگویند اشتباه است، اصلاً صحبت نمی کنند و درجمع ساکت هستند.
احساس بی کفایتی می کنند و عزت نفس پایینی دارند.
مصاحبه شغلی را به این دلیل که شرمنده نشوند یا اینکه لباس خوب و مناسبی نداشته باشند لغو میکنند .

✏️اختلال شخصیت وابسته


ملاک های تشخیصی

نیاز فراگیر و بیش ازحد به مراقبت شدن که به رفتار سلطه پذیر و متکی بودن وترس ازجدایی منجر میشود در اوایل بزرگسالی شروع میشود و در زمینه های مختلف وجود دارد، به صورتی که با پنج یا تعداد بیشتری از موارد زیر نمایان میشود:

 بدون مقدار زیادی مشورت با دیگران واطمینان آفرینی آنها،درتصمیم گیری های روزمره مشکل دارد .
 نیاز دارد دیگران مسئولیت اغلب زمینه های مهم درزندگی او را برعهده بگیرند .
 در ابراز مخالفت با دیگران مشکل دارد زیرا می ترسد کمک یا تایید را از دست بدهد. (ترس های واقع بینانه از مجازات را منظور نکنید)
 در شروع کردن پروژه ها یا انجام دادن کارها به طور مستقل مشکل دارد (به علت فقدان اعتماد به نفس در قضاوت کردن یا توانایی ها ونه فقدان انگیزش یا انرژی)
 برای کسب مهرورزی و کمک دیگران از هیچ کوششی فروگذار نمیکند، تاحدی که داوطلب انجام دادن کارهایی میشود که ناخوشایند هستند .
 وقتی تنهاست، به علت ترس اغراق آمیز از اینکه نتواند ازخودش مراقبت کند، احساس ناراحتی یا درماندگی میکند .
 وقتی رابطه نزدیکی قطع میشود، فوراً رابطه دیگری را به عنوان منبع مراقبت و حمایت جستجو میکند .
 به صورت نامعقولی دلمشغول ترس از رهاشدن به حال خودش برای مراقبت کردن ازخویش است .

نکات:

نیاز فراگیر و بیش از حد به مراقبت شدن دارند.
این امر باعث می شود افراد رفتار سلطه پذیری، متکی بودن و ترس از جدایی داشته باشند.
رفتارهای سلطه پذیر و وابسته ای که نشان میدهند برای برانگیختن مراقبت کننده است؛
اختلال شخصیتی وابسته به مشورت با دیگران و اطمینان آنها در تصمیم گیری روزمره متکی است؛ و اگر نباشد مشکل زیادی برایش به وجود می آید. مثلاً موقع آماده شدن رنگ پیراهنش را باید از دیگران بپرسد .
این افراد دوست دارن منفعل باشند و خودشان به دیگران اجازه میدهند مسئولیت های مهم زندگی آنها را برعهده بگیرند.
درتصمیم گیری وابسته هستند بطور مثال در این موارد که محل زنگی کجا باشد، چه شغلی را انتخاب کند، با کدام همسایه دوست باشد.
فرد وابسته از ترس اینکه کمک و تأیید دیگران را ازدست بدهد، از مخالفت با آنها (مخصوصا کسانی که به آنها وابسته است) خودداری می کند.(حتی با مسائلی که احساس میکند غلط است.)
اعتماد به نفس ندارند. به والد یا همسر خود وابسته هستند. برای شروع و کامل کردن تکالیف به کمک دیگران نیاز دارند.
این افراد برای جلب مهرورزی و کمک دیگران از هیچ کوششی دریغ نمیکنند.
فوق العاده از خود گذشتگی نشان میدهند، بد رفتاری کلامی، جنسی، جسمانی را تحمل میکنند.
زمانی که تنها هستند احساس ناراحتی و درماندگی میکنند، از اینکه نتوانند از خودشان مراقبت کنند می ترسند.

✏️اختلال شخصیت وسواسی-جبری


ملاک های تشخیصی

الگوی فراگیر دلمشغولی به نظم ،کمال گرایی وکنترل روانی و میان فردی به قیمت انعطاف پذیری و کارآیی،که در اوایل بزرگسالی شروع میشود و در زمینه های مختلف وجود دارد به صورتی که با چهار یا تعداد بیشتری از موارد زیر نمایان میشود:

دلمشغول جزئیات، مقررات، نظم، سازمان دهی یا برنامه هاست تا حدی که نکته اصلی فعالیت از دست میرود .
کمال گرایی نشان میدهد که درکامل کردن تکلیف اختلال ایجاد میکند (مثلاً قادر نیست پروژه ای را به اتمام برساند، زیرا معیارهای بسیارسختگیر او برآورده نشده اند)
بیش از اندازه خود را وقف کار و بارآوری به استثنای فعالیت های اوقات فراغت و روابط دوستی میکند (که با نیازمندی اقتصادی واضح توجیه نمیشود)
درمورد مسائل اخلاقی، تهذیب اخلاقی یا ارزش ها، خیلی وظیفه شناس محتاط و انعطاف ناپذیر است (باهویت فرهنگی یا مذهبی توجیه نمیشود)
قادر نیست چیزهای کهنه و بی ارزش را به راحتی وقتی آنها هیچ ارزش احساساتی ندارند، دور بریزد .
مایل نیست تکالیف را به دیگران محول یا با دیگران همکاری کند، مگر اینکه آنها دقیقا از شیوه او در انجام دادن کارها اطاعت کنند .
شیوه خرج کردن خسیس برای خود و دیگران دارد، پول به صورت چیزی درنظر گرفته میشود که باید برای بلایای آتی پس انداز شود .

نکات:

ویژگی اصلی این افراد، دلمشغول به نظم و ترتیب کمال گرایی و کنترل میان فردی است .
بیش از حد با احتیاط هستند وکارها را تکرار میکنند تا از درست انجام شدن آنها اطمینان حاصل کنند. بسیار زیاد به جزئیات توجه میکنند.
اگر فهرست انجام کارهایشان را گم کنند؛ آنرا از اول نمی نویسند وقت زیادی صرف پیدا کردنش می کنند.
مهم ترین تکالیف به لحظه آخر واگذار میشوند. به قدری درگیر عالی کامل کردن جزئیات هستند که کار و پروژشان به پایان نمیرسد.
به حدی وقف کار هستند، که فعالیت های اوقات فراغت و روابط دوستی را نادیده میگیرند(حتی اگر نیاز اقتصادی نداشته باشند.) زمانی که برای فعالیت های اوقات فراغت برنامه ریزی میکنند، بسیار ناراحت هستند.
درمورد مسائل اخلاقی، تهذیب اخلاق یا ارزش ها بیش ازحد وظیفه شناس، محتاط و انعطاف ناپذیر هستند. دیگران را وادار میکنند تا از این اصول اخلاقی خشک، معیارها وعملکردهای سخت پیروی کنند.
بسیار بی رحمانه از اشتباهاتشان و ازخودشان انتقاد میکنند.
خشکی ولجاجت ویژگی این افراد است.

 

 

منبع کتاب DSM5 

گردآوری: نگار صادقی

^